Vogelhuisje.com - Winterkoninkje

Winterkoning

Informatie:

Het verhaal gaat dat de winterkoning, die toen nog geen winterkoning heette, bij een wedstrijd om het koningsschap der vogels op een slimme manier won. De vogels besloten een wedstrijd te organiseren en de vogel die het hoogst kon vliegen zou koning worden. De winterkoning schatte zo in dat hij kansloos was, tenzij hij een list verzon. Hij verstopte zich in de veren van de arend en toen de arend niet meer hoger kon komen, begon de winterkoning aan zijn vlucht. Sindsdien houdt hij van trots zijn staartje omhoog.

Algemeen:
Overige namen: Winter Wren, Troglodytes troglodytes
Orde: Passeriformes
Familie: Winterkoningen (Troglodytidae)
Status: Jaarvogel. Zeer talrijke broedvogel; standvogel; doortrekker in onbekend aantal
Europese verspreiding: Op het hoge noorden na ontbreekt de winterkoning nergens in Europa. De 15 graden Celsius juli-isotherm vormt de grens voor het voorkomen van deze markante kleine zangvogel.
Rode Lijst: Nee

Leefomgeving en voedsel:
Biotoop: Bos, oevers, park en tuin, rietland en ruigte, stedelijk gebied
Voedsel- en broedbiotoop: Winterkoningen zoeken hun voedsel in en nabij struikgewas. Met hun fijne snavel zijn ze gespecialiseerd in het eten van kleine insecten. Ook uit kleine spleten in bijvoorbeeld schors kunnen zij allerlei proteïnerijk gedierte peuteren. Het koepelvormige nest, bestaande uit mos, bladeren en gras, wordt gemaakt in dichte struikgewassen, in houtstapels, maar ook in klimophagen in diverse landschapstypen. Het mannetje maakt meerdere nesten, waarna het vrouwtje uiteindelijk één nest uitkiest om in te broeden. Als het vrouwtje op de eieren zit, probeert het mannetje een ander vrouwtje te lokken in één van de andere nesten.
Voedsel:Kleine insecten, rupsen, spinnetjes, larven en zaadjes.

Broeden:
Broedperiode: Half april - juli
Koloniebroeder: Nee
Aantal legsels: 2 legsels
Aantal eieren: 5 - 7 eieren
Broedduur: 16 á 17 dagen, na ongeveer 16 dagen verlaten de jongen het nest

Herkenning:
Opvallende kenmerken: Opstaande staart. Vliegt met snelle vleugelslagen laag boven de grond van struik naar struik.
Gedrag: Klein actief vogeltje, dat zich ophoudt in dicht struikgewas. Komt nerveus over met een steeds opwippende staart.
Kleed: Bruin klein vogeltje met lichte wenkbrauwstreep en fijn, licht gebandeerde recht opstaande staart.
Formaat/ lengte: 9 - 10,5 cm
Snavel: Klein spits insectensnavel.
Poten: Fijne pootjes.

Vogeltrek: Continentaal Europa

Wat kunt u doen?

Wintervoedering: Winterkoningen profiteren van de door slordige eters van de voedertafel gesmeten kleine zaden. Zelf zoeken ze niet zo snel onbeschutte voederplekken op, maar bij erge honger wint de maag het van de angst voor roofvogels en andere vijanden. Strooi daarom ook voer onder bomen en struiken.
Tuintips
Dicht struikgewas en een plantenrijke border zijn genoeg om het een paartje winterkoningen naar de zin te maken. Een takkenhoop in een rommelig overhoekje kan een prima plek opleveren om een nest te maken. Belangrijk is vooral dat de bodemdiertjes waarvan winterkoningen leven, ruim voorradig zijn. Een nette, aangeharkte tuin is dus minder geschikt dan een tuin met dichte struiken, een composthoop en planten die pas in het voorjaar worden bijgesnoeid.
Nestkast
Er bestaan speciale winterkoning-nestkasten. Deze worden niet vaak gebruikt om in te broeden, maar kunnen wel dienst doen als schuil- of overwinteringsplaats. Het vrouwtje, welke besluit waar ze gaat broeden, heeft meestal de voorkeur voor een eigen gemaakt nest. Een nestkast kan wel helpen winterkoningen te lokken in nieuwbouwwijken en pas aangelegde tuinen.